Yayın
Akım ve gerilim
Akım (I, amper): elektrik yükünün hareketidir. İletkene gerilim uygulandığında elektronlar hareket etmeye başlar; bu harekete elektrik akımı denir.
Gerilim (V, volt): akımın oluşması için iki nokta arasında olması gereken potansiyel farktır. Yüksekten bırakılan bir cismin düşmesi gibi, akım da ancak bir fark varsa akar.
Üç güç
Kompanzasyon hesabının dayandığı üç büyüklük:
- Görünen güç (S, VA): akım ile gerilimin çarpımı. S = V × I
- Aktif güç (P, W): gerçekten iş yapan güç. P = S × Cos φ
- Reaktif güç (Q, VAr): bobin ya da kapasitans üzerinde gidip gelen güç. Q = S × Sin φ. Bobin etkisiyle oluşana indüktif (+Q), kapasitans etkisiyle oluşana kapasitif (−Q) denir.
φ açısı ve oranlar
Görünen güç ile aktif güç arasındaki açıya φ denir; ideal değeri 0 derecedir.
- Cos φ = P / S: aktif güç çarpanı. 1'e ne kadar yakınsa o kadar iyi.
- Sin φ = Q / S: reaktif güç çarpanı.
- Tan φ = Q / P: reaktif gücün aktif güce oranı. Faturadaki reaktif oran bu ilişkiye dayanır.
Hesaptan önce ölçüm
Formüller birbirinden türetilebilir; asıl önemli olan mantığı kavramaktır. Bir tesiste ne kadar kompanzasyon gerektiği ise hesaptan önce ölçüm ve analizle belirlenir.
Kompanzasyon ölçümü ve pano